Horwatt Aleksander (1831–1879), marszałek szlachty. Był synem Aleksandra, chorążego kijowskiego, i Klotyldy z Wołodkowiczów. Po ukończeniu Uniw. Petersburskiego gospodarzył w swych rozległych dobrach Chabno w pow. radomyskim. Obrany w r. 1857 do komitetu włościańskiego gub. kijowskiej, zdobył sobie w nim ogromną wziętość jako rzecznik centrowej grupy «ludzi praktycznych», godzących się z koniecznością uwłaszczenia, lecz pilnie zabiegających o zabezpieczenie interesu obszarników. W r. 1860 został powołany na stanowisko marszałka guberni kijowskiej. W r. 1862 stanął na czele kijowskiego komitetu «białych» i przekazywał subsydia tego obozu na rzecz Hotelu Lambert. Był przeciwny wybuchowi powstania i nie poparł go po wybuchu. Bezsilny wobec represji rządowych, starał się, jak mógł, chociaż bez służalczości, osłaniać przed karami ziemiańskich więźniów i ich rodziny. Jako członek komisji gubernialnej do spraw włościańskich, bronił skutecznie interesów wielkiej własności polskiej przy realizowaniu uwłaszczenia. Wydatki związane ze zjednywaniem sobie władz carskich zmusiły go do sprzedaży jednego z folwarków. W r. 1867 H. został zwolniony ze stanowiska marszałka, przy czym uchylił się od przyjęcia proponowanych mu odznaczeń. Odtąd usunął się od życia publicznego. Zmarł w Kijowie 26 IV 1879 r.

Boniecki; – Gawroński F. R., Rok 1863 na Rusi, Lw. 1903 II 174; – Bobrowski T., Pamiętniki, Lw. 1900 II 121–99, 350, 406; Czartoryski W., Pamiętnik, W. 1960; Kotiużyński Z., Pamiętniki, Kr. 1911 s. 101–5, 124; Mickiewicz W., Pamiętniki, W. 1927 II; – „Czas” 1879 nr 104; „Nowa Ref.” 1882 nr 129; – B. Czart.: rkp. 5704 s. 170; – Informacje rodziny.

Stefan Kieniewicz